Powtórki rozłożone w czasie
Te same trzy godziny nauki mogą dać zupełnie inny wynik. Liczy się to, kiedy powtarzasz. Krótko o krzywej zapominania i odstępach między powtórkami.
Wyobraź sobie dwie osoby, które spędzają nad tym samym tematem trzy godziny. Pierwsza robi to w jeden wieczór przed sprawdzianem. Druga dzieli te trzy godziny na kilka krótszych sesji w ciągu dwóch tygodni. Na sprawdzianie mogą wypaść podobnie. Miesiąc później pamięta głównie ta druga.
Krzywa zapominania
Pod koniec XIX wieku Hermann Ebbinghaus uczył się na pamięć ciągów bezsensownych sylab i sprawdzał, ile z nich zostaje po godzinach i dniach. Zauważył, że najszybciej zapominamy tuż po nauce, a potem coraz wolniej. Do tego każda powtórka sprawia, że następne zapominanie idzie wolniej niż poprzednie.
Efekt rozłożenia w czasie
Od tamtej pory setki badań potwierdziły, że nauka podzielona na kilka sesji daje trwalsze efekty niż ta sama nauka w jednym bloku. To jedna z najlepiej udokumentowanych zasad w psychologii uczenia się.
Ile czekać między powtórkami? W dużym badaniu z 2008 r. (Cepeda i współpracownicy) najlepszy odstęp zależał od tego, jak długo trzeba coś pamiętać. Im dalej egzamin, tym dłuższe mogą być przerwy między powtórkami.
Prosta zasada na start
Jeśli nie korzystasz z żadnego narzędzia, możesz zacząć od takiego rytmu:
- pierwsza powtórka następnego dnia,
- druga po kilku dniach,
- trzecia po tygodniu lub dwóch,
- kolejne coraz rzadziej, jeśli wszystko pamiętasz.
Gdy coś ci umknęło, wracasz do krótszego odstępu. Ważne, żeby powtórka była przypominaniem z pamięci, a nie czytaniem notatek. Więcej o tym w tekście „Samo czytanie to nie powtórka”.
Jak liczy to Czaisz
Ręczne pilnowanie dziesiątek tematów szybko się sypie. Czaisz używa algorytmu FSRS (Free Spaced Repetition Scheduler), który dla każdej karty osobno szacuje, kiedy zaczniesz ją zapominać, i wtedy daje powtórkę. To, co pamiętasz dobrze, wraca rzadko. To, co sprawia kłopot, wraca częściej.
Źródła
- Ebbinghaus, H. (1885). Über das Gedächtnis. Lipsk: Duncker & Humblot.
- Cepeda, N. J., Vul, E., Rohrer, D., Wixted, J. T., Pashler, H. (2008). Spacing effects in learning: A temporal ridgeline of optimal retention. Psychological Science, 19(11).
- Dunlosky, J., Rawson, K. A., Marsh, E. J., Nathan, M. J., Willingham, D. T. (2013). Improving students’ learning with effective learning techniques. Psychological Science in the Public Interest, 14(1).